Khi đầu tư trạm sạc xe điện, việc nắm rõ quy định về giấy phép xây dựng sẽ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro pháp lý và triển khai dự án thuận lợi. Bài viết dưới đây S.TOUCH sẽ cập nhật điều kiện, hồ sơ và thủ tục xin giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện mới nhất năm 2026.
1. Xây dựng trạm sạc xe điện có cần giấy phép không?
Theo Luật Xây dựng 2014 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020), không phải mọi công trình đều phải xin giấy phép xây dựng.
Nếu xây dựng một trạm sạc độc lập trên khu đất riêng hoặc có các hạng mục xây dựng như móng, mái che, nhà điều hành, trạm biến áp hoặc làm thay đổi kết cấu của công trình hiện hữu, thì bắt buộc phải xin Giấy phép xây dựng trước khi khởi công
Tuy nhiên, trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật, công trình được miễn Giấy phép xây dựng. Các trường hợp thường gặp gồm:
- Lắp đặt trạm sạc trong công trình hiện hữu (chung cư, trung tâm thương mại, bãi đỗ xe, tòa nhà văn phòng…) mà không làm thay đổi kết cấu chịu lực, không thay đổi công năng sử dụng và không ảnh hưởng đến an toàn công trình.
- Cải tạo hoặc lắp đặt thiết bị bên trong công trình hiện có, không làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài (đối với công trình có yêu cầu quản lý kiến trúc).
- Các công trình thuộc danh mục được miễn giấy phép xây dựng theo Điều 89 Luật Xây dựng, chẳng hạn một số công trình bí mật nhà nước, công trình khẩn cấp hoặc các công trình khác được pháp luật quy định miễn giấy phép.
2. Điều kiện để được cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện
Để được cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện, chủ đầu tư cần đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về xây dựng và các quy định chuyên ngành liên quan. Cụ thể như sau
2.1. Điều kiện về quy hoạch
Sự phù hợp về quy hoạch là yếu tố tiên quyết để một dự án trạm sạc xe điện được chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện. Cơ quan quản lý sẽ tiến hành thẩm định vị trí bãi sạc dựa trên 3 trụ cột quy hoạch cốt lõi tại địa phương:
- Quy hoạch đô thị và phân khu chức năng: Vị trí đặt trạm sạc phải nằm trong phân khu được phép xây dựng hạ tầng kỹ thuật hoặc thương mại dịch vụ. Đối với các trạm sạc độc lập quy mô lớn, vị trí đó không được xung đột với quy hoạch sử dụng đất dài hạn, hành lang an toàn giao thông, hoặc các khu vực bảo tồn cảnh quan, di tích lịch sử.
- Quy hoạch hạ tầng giao thông đường bộ: Trạm sạc (đặc biệt là trạm sạc dọc quốc lộ, cao tốc hoặc cửa ngõ đô thị) phải đồng bộ với mạng lưới giao thông hiện hữu và tương lai. Thiết kế lối vào – lối ra của trạm sạc bắt buộc phải tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn, chỉ giới đường đỏ, không gây xung đột dòng phương tiện hoặc gây ùn tắc giao thông tại các nút giao.
- Quy hoạch hạ tầng năng lượng và lưới điện địa phương: Công suất tổng của trạm sạc phải nằm trong giới hạn chịu tải của quy hoạch lưới điện khu vực. Nếu khu vực dự định xây dựng đã hết dư địa công suất dòng (quá tải trạm biến áp trung thế), dự án sẽ không được phê duyệt quy hoạch đấu nối cho đến khi ngành điện có kế hoạch nâng cấp lưới điện.
2.2. Điều kiện về quyền sử dụng đất
Đất đai là nền tảng pháp lý quan trọng nhất. Nếu mặt bằng không đảm bảo các điều kiện về loại đất và quyền sử dụng theo Luật Đất đai hiện hành, hồ sơ xin giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện sẽ bị trả về ngay từ vòng thẩm định đầu tiên.
Tiêu chuẩn về phân loại đất và mục đích sử dụng
Để xây dựng và vận hành một trạm sạc xe điện phục vụ mục đích thương mại (có thu phí sạc, phí dịch vụ), khu đất triển khai bắt buộc phải thuộc một trong các nhóm đất sau:
- Đất thương mại, dịch vụ (TMD): Đây là loại đất lý tưởng nhất. Bản chất của việc vận hành trạm sạc là kinh doanh dịch vụ, do đó đất phải có công năng phù hợp để xây dựng các công trình phục vụ kinh doanh.
- Đất giao thông và hạ tầng kỹ thuật (DHT): Áp dụng cho các trạm sạc được tích hợp tại bến xe, bãi đỗ xe công cộng, trạm dừng nghỉ dọc tuyến cao tốc/quốc lộ, hoặc các quỹ đất được nhà nước quy hoạch riêng cho hạ tầng kỹ thuật đô thị.
Lưu ý quan trọng
Tuyệt đối không được tự ý xây dựng trên đất ở (OTC/ONT) hoặc Đất nông nghiệp (CLN,LUA,…)
- Đối với đất ở: Nếu bạn chỉ lắp hộp sạc gia đình phục vụ cá nhân thì hoàn toàn hợp pháp. Nhưng nếu muốn mở trạm sạc quy mô lớn, có doanh thu, bạn không được phép xây dựng kết cấu trạm trên đất thổ cư thuần túy mà chưa tách thửa hoặc chuyển công năng sang đất sản xuất kinh doanh.
- Đối với đất nông nghiệp: Việc tự ý đổ bê tông làm móng, dựng mái che trạm sạc trên đất trồng cây hoặc đất lúa khi chưa được cơ quan nhà nước cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là hành vi hủy hoại đất, sẽ bị xử phạt nặng và buộc tháo dỡ hoàn trả hiện trạng.
Yêu cầu về hồ sơ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp
Chủ đầu tư (doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh) phải chứng minh được quyền sử dụng mặt bằng thông qua các văn bản pháp lý có hiệu lực tối thiểu từ 5 – 10 năm (đảm bảo thời gian khấu hao và thu hồi vốn)
- Trường hợp chủ đầu tư sở hữu đất: Phải cung cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (Sổ đỏ/Sổ hồng). Trên sổ, phần “Mục đích sử dụng” bắt buộc phải thể hiện là đất thương mại dịch vụ hoặc đất cơ sở hạ tầng kỹ thuật.
- Trường hợp thuê đất hoặc hợp tác kinh doanh: Phải có Hợp đồng thuê mặt bằng/Hợp đồng hợp tác kinh doanh dài hạn được ký kết giữa doanh nghiệp và chủ sở hữu hợp pháp của khu đất. Hợp đồng này bắt buộc phải được công chứng tại Văn phòng công chứng để đảm bảo tính pháp lý trước pháp luật.
Ngoài ra, đối với các dự án lắp trạm sạc tại khu bãi đỗ xe của chung cư hoặc trung tâm thương mại, chủ đầu tư cần kiểm tra kỹ biên bản bàn giao hoặc văn bản chấp thuận của Ban quản trị/Chủ đầu tư tòa nhà để đảm bảo vị trí lắp đặt không lấn chiếm vào phần diện tích sở hữu chung của cư dân.
2.3. Điều kiện về thiết kế công trình
Hồ sơ thiết kế bãi sạc phải được chuẩn hóa hoàn toàn về mặt kỹ thuật, kiến trúc và kết cấu trước khi trình nộp lên cơ quan quản lý đô thị.
- Nội dung thiết kế cần thể hiện đầy đủ phương án xây dựng, kết cấu, hệ thống điện, cấp điện và các hạng mục kỹ thuật liên quan.
- Đối với các trạm sạc có xây dựng móng, mái che, nhà điều hành hoặc trạm biến áp, hồ sơ thiết kế phải bảo đảm an toàn chịu lực, an toàn vận hành và đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật về xây dựng.
- Thiết kế xây dựng phải được thẩm tra hoặc thẩm định bởi tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực trước khi nộp hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện.
2.4. Điều kiện về an toàn điện
Trạm sạc xe điện là công trình có tải lượng điện năng tiêu thụ rất lớn và liên tục. Do đó, điều kiện về an toàn điện lưới và an toàn cho người sử dụng là tiêu chí cốt lõi để được duyệt đóng điện.
- Chứng nhận chất lượng: Toàn bộ thiết bị sạc (Trụ sạc AC/DC, tủ phân phối, dây cáp sạc, đầu sạc) phải có chứng nhận xuất xứ rõ ràng (CO/CQ) và đạt các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe như TCVN (Việt Nam) hoặc các tiêu chuẩn quốc tế tương đương (IEC 61851 cho hệ thống sạc xe điện, ISO 15118 cho giao tiếp sạc).
- Bắt buộc kiểm định đo lường: Theo quy định tại Thông tư 03/2024/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, cột đo điện năng tương thích trong thiết bị sạc xe điện (công tơ điện tính tiền của trụ sạc) đã được đưa vào danh mục phương tiện đo nhóm 2.
Ngoài ra, còn cần các giải pháp kỹ thuật an toàn bắt buộc
- Hệ thống bảo vệ chủ động: Trụ sạc bắt buộc phải tích hợp thiết bị bảo vệ dòng rò và quá tải chuyên dụng. Hệ thống phải tự ngắt dòng điện ngay lập tức (trong vòng vài mili giây) nếu phát hiện các hiện tượng: rò rỉ điện ra vỏ máy, quá tải dòng, ngắn mạch, ngược pha, hoặc nhiệt độ lõi sạc tăng cao bất thường.
- Hệ thống tiếp địa (Chống sét và tiếp địa an toàn): Trạm sạc phải có hệ thống bãi cọc tiếp địa đạt điện trở tiêu chuẩn (thường dưới 4 Ohm đối với thiết bị điện tử viễn thông và trạm sạc). Tất cả vỏ kim loại của trụ sạc, khung mái che đều phải được nối đất để triệt tiêu dòng điện rò. Trạm phải có thiết bị cắt lọc sét lan truyền (SPD) để bảo vệ mạch điện tử của xe và trụ sạc khi có giông sét.
- Che chắn va chạm cơ học: Trụ sạc phải được thiết kế và định vị tại các vị trí có gờ giảm tốc, thanh chắn chịu lực (bollard) bằng thép hoặc bê tông bao quanh nhằm ngăn ngừa rủi ro xe ô tô mất lái va quẹt trực tiếp vào trụ sạc gây đổ vỡ, chập điện.
2.5. Điều kiện về phòng cháy chữa cháy
Do đặc thù của các vụ cháy liên quan đến pin Lithium-ion trên xe điện thường tỏa nhiệt lượng cực lớn (lên tới hơn 1.000°C), tự cung cấp oxy trong quá trình cháy và rất khó dập tắt bằng nước thông thường, cơ quan quản lý PCCC siết rất chặt các tiêu chuẩn cấp phép.
Dự án chỉ được phê duyệt xây dựng khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn sau:
Quy hoạch mặt bằng và khoảng cách an toàn chống cháy
- Khoảng cách giữa các phương tiện: Bản vẽ thiết kế bãi sạc phải đảm bảo khoảng cách giãn cách an toàn giữa các xe ô tô điện khi đỗ sạc. Khoảng cách này được tính toán để ngăn ngừa hiện tượng cháy lan từ xe này sang xe khác khi có sự cố xảy ra.
- Khoảng cách với công trình lân cận: Trạm sạc phải được đặt cách biệt với các khu vực dễ cháy nổ khác (như kho hóa chất, bồn chứa xăng dầu, trạm biến áp chung) bằng các bức tường ngăn cháy chuyên dụng hoặc giữ khoảng cách ly an toàn tối thiểu theo quy chuẩn PCCC hiện hành.
- Lối tiếp cận cho xe cứu hỏa: Đường nội bộ dẫn vào trạm sạc phải đủ rộng (tối thiểu 4m) và không có vật cản, đảm bảo xe chữa cháy của lực lượng chuyên nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận, xoay trở và triển khai đội hình ứng phó trong mọi tình huống.
>>> Xem thêm: Điều kiện mặt bằng xây dựng trạm sạc xe điện cho nhà đầu tư
Trang thiết bị và giải pháp kỹ thuật phòng – chữa cháy bắt buộc
- Hệ thống cảnh báo cháy tự động: Trạm sạc phải được trang bị các đầu báo cháy nhạy bén (báo khói, báo nhiệt hoặc camera AI tầm nhiệt chuyên dụng) kết nối trực tiếp về tủ trung tâm báo cháy của tòa nhà hoặc khu vực để phát hiện sự cố ngay từ khi có hiện tượng sinh nhiệt bất thường.
- Hệ thống chữa cháy tự động: Đối với các trạm sạc đặt trong không gian kín, bán kín (như tầng hầm chung cư, tòa nhà văn phòng, bãi đỗ xe có mái che kín), bắt buộc phải lắp đặt hệ thống chữa cháy tự động (như hệ thống Sprinkler phun nước áp lực cao hoặc hệ thống chữa cháy bằng khí/khô chuyên dụng).
- Trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ: Bố trí đầy đủ các bình chữa cháy xách tay và xe đẩy chuyên dụng tại bãi sạc.
Quy trình thẩm duyệt và nghiệm thu pháp lý
Để trạm sạc đi vào hoạt động hợp pháp, chủ đầu tư phải hoàn thành hai bước pháp lý bắt buộc với cơ quan Cảnh sát PCCC & CNCH địa phương:
- Thẩm duyệt thiết kế về PCCC: Thực hiện trước khi khởi công xây dựng. Cơ quan Công an sẽ duyệt bản vẽ thiết kế hệ thống điện, bố trí mặt bằng bãi sạc và các thiết bị chữa cháy.
- Nghiệm thu về PCCC: Thực hiện sau khi hoàn thành thi công lắp đặt. Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra thực tế, test thử vận hành hệ thống cảnh báo và chữa cháy tự động. Chỉ khi có Văn bản nghiệm thu về PCCC, dự án mới đủ điều kiện đóng điện vận hành thương mại.
3. Hồ sơ xin giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện
Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng (điển hình tại Công văn 4338/BXD-HĐXD), trạm sạc xe điện được xem xét cấp giấy phép xây dựng theo quy định áp dụng đối với công trình năng lượng hoặc công trình dịch vụ.
Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện thường bao gồm các tài liệu sau:
- Đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo mẫu do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp, như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ/Sổ hồng) hoặc Hợp đồng thuê đất, thuê mặt bằng đã được công chứng hoặc chứng thực.
- Hồ sơ thiết kế kỹ thuật, bao gồm bản vẽ tổng mặt bằng và các bản vẽ chi tiết thể hiện vị trí lắp đặt trụ sạc
- Hồ sơ về môi trường, gồm Bản cam kết bảo vệ môi trường hoặc Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), tùy thuộc vào quy mô và tính chất của dự án theo quy định của pháp luật.
- Hồ sơ năng lực của đơn vị tư vấn thiết kế, kèm theo chứng chỉ năng lực của tổ chức và chứng chỉ hành nghề của các cá nhân chủ trì thiết kế theo quy định hiện hành.
4. Quy trình xin giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện
Để được cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện, chủ đầu tư cần thực hiện theo trình tự quy định của pháp luật về xây dựng.
Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ
Chủ đầu tư chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo quy định, bao gồm các giấy tờ pháp lý về quyền sử dụng đất, hồ sơ thiết kế, tài liệu về phòng cháy chữa cháy (nếu thuộc diện yêu cầu), hồ sơ môi trường và các tài liệu liên quan khác.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần, từ đó rút ngắn thời gian xử lý.
Bước 2. Nộp hồ sơ
Hồ sơ được nộp tại cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện theo phân cấp của địa phương. Hiện nay, nhiều tỉnh, thành phố đã hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.
Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, chủ đầu tư sẽ được hướng dẫn bổ sung hoặc chỉnh sửa.
Bước 3. Thẩm định hồ sơ
Cơ quan quản lý xây dựng tiến hành xem xét hồ sơ, đánh giá sự phù hợp của thiết kế với quy hoạch xây dựng, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn an toàn điện, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật và các quy định pháp luật có liên quan.
Trong quá trình thẩm định, cơ quan chức năng có thể kiểm tra thực địa hoặc lấy ý kiến của các đơn vị chuyên môn nếu cần thiết.
Bước 4. Cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện
Nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp giấy phép xây dựng cho chủ đầu tư.
Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện cấp phép, cơ quan cấp phép sẽ có văn bản trả lời, nêu rõ lý do để chủ đầu tư hoàn thiện hoặc điều chỉnh phương án đầu tư.
5. Thời gian và lệ phí xin giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện
Thời gian cấp phép
Thời gian cấp giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện đối với công trình trạm sạc xe điện phụ thuộc vào quy mô dự án và thẩm quyền của cơ quan cấp phép.
Theo quy định của pháp luật về xây dựng, thời gian giải quyết hồ sơ cấp giấy phép xây dựng đối với công trình thông thường là không quá 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Trong trường hợp cần bổ sung hồ sơ hoặc lấy ý kiến của các cơ quan chuyên ngành, thời gian xử lý có thể kéo dài hơn. Vì vậy, chủ đầu tư nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu để tránh ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Lệ phí cấp giấy phép xây dựng
Lệ phí cấp giấy phép xây dựng do Hội đồng nhân dân từng tỉnh, thành phố quy định, vì vậy mức thu có thể khác nhau giữa các địa phương.
Thông thường, lệ phí cấp giấy phép xây dựng đối với công trình không quá lớn, dao động từ 150.000 đồng/giấy phép, tùy theo quy định của từng địa phương.
6. Những lưu ý quan trọng và rủi ro khi xây dựng trạm sạc không phép
Để đảm bảo dự án trạm sạc xe điện vận hành an toàn, hợp pháp và mang lại hiệu quả kinh tế dài hạn, doanh nghiệp cần lưu ý:
- Tuyệt đối không thi công trước khi có phép: Đừng vì áp lực tiến độ bàn giao mặt bằng mà tiến hành đổ móng, dựng cột sạc trước khi nhận được giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện chính thức.
- Khảo sát kỹ quy hoạch đất đai: Trước khi xuống tiền thuê mặt bằng dài hạn, bắt buộc phải kiểm tra thông tin quy hoạch tại địa phương để đảm bảo khu đất đó được phép chuyển mục đích sang Đất thương mại dịch vụ (TMD) hoặc Đất hạ tầng kỹ thuật (DHT).
- Đồng hành cùng đơn vị tư vấn chuyên nghiệp: Việc tự chuẩn bị hồ sơ liên quan đến kỹ thuật điện cao áp và PCCC rất dễ bị bác hồ sơ nhiều lần. Hãy hợp tác với các đơn vị tư vấn có năng lực hành nghề xây dựng và PCCC để rút ngắn tối đa thời gian thẩm định.
>>> Xem thêm: Mã ngành nghề kinh doanh trạm sạc xe điện
Kết luận
Việc tuân thủ đúng quy định về giấy phép xây dựng trạm sạc xe điện sẽ giúp dự án trạm sạc xe điện được triển khai thuận lợi, đảm bảo an toàn và tránh các rủi ro pháp lý. Chủ đầu tư nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng quy trình để đưa công trình vào vận hành đúng quy định.
Nếu doanh nghiệp đang có kế hoạch đầu tư hệ thống trạm sạc xe điện, S.TOUCH sẵn sàng đồng hành tư vấn giải pháp, hỗ trợ triển khai và cung cấp nền tảng quản lý vận hành trạm sạc, giúp quá trình đầu tư diễn ra nhanh chóng, hiệu quả và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
