Tiêu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam là điều mà được nhiều nhà đầu tư đang quan tâm nhất lúc này. Vì vậy Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết đã xây dựng 11 tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về trạm sạc xe điện trong đó bao gồm 9 tiêu chuẩn về trạm sạc và 2 tiêu chuẩn về hoàn đổi pin xe điện.
1. Hiện trạng các tiêu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam
Các tiêu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam ngày càng được hoàn thiện và chặt chẽ giúp cho nhà đầu tư và người dùng có thể yên tâm hơn về các trạm sạc xe điện ngày nay đảm bảo các yêu cầu về:
- An toàn cho người sử dụng và hệ thống
- Đồng bộ hóa và tương thích kỹ thuật
- Thúc đẩy phát triển hạ tầng sạc
- Tăng cường quản lý nhà nước
Tuy chưa thực sự hoàn thiện và đồng bộ nhưng các tiêu chuẩn này ra đời đã và đang tác động tích cực tới trạng thái phát triển của ngành xe điện và trạm sạc xe điện tại Việt Nam. Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang hướng tới hoàn thiện bộ têu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam chi tiết và chuẩn hóa hơn nữa.
>> Xem thêm: Bước vào kỷ nguyên điện khí hóa: Lợi ích của phần mềm sạc xe điện cho vận tải công cộng
2. Tiêu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam mới nhất 2025
11 tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về trạm sạc xe điện trong đó bao gồm 9 tiêu chuẩn về trạm sạc và 2 tiêu chuẩn về hoàn đổi pin xe điện lần lượt được chia thành các nhóm như sau:
- TCVN 13078-1:2020 (IEC 61851-1:2017): Tiêu chuẩn này đóng vai trò là kim chỉ nam toàn diện, đặt ra các yêu cầu chung cốt lõi cho mọi hệ thống sạc điện có dây dùng cho xe điện (EV). Nó bao gồm các thiết bị cấp điện cho phương tiện giao thông chạy điện, với khả năng xử lý dải điện áp rộng lớn: từ 1.000 V xoay chiều (AC) hoặc 1.500 V một chiều (DC) ở đầu vào, cho đến điện áp đầu ra tương tự, đảm bảo rằng dòng điện được truyền tải đến xe một cách an toàn và hiệu quả, dù là ở môi trường dân dụng hay công nghiệp.
- TCVN 13078-21-1:2020 (IEC 61851-21-1:2017): Tiêu chuẩn này tập trung vào khía cạnh quan trọng của tương thích điện từ (EMC) cho các bộ sạc được tích hợp sẵn trên xe điện (on-board charger).
- TCVN 13078-21-2:2020 (IEC 61851-21-2:2018): Khác với tiêu chuẩn trên, TCVN này mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các yêu cầu về tương thích điện từ cho cả xe điện khi kết nối có dây với nguồn cấp điện (AC/DC), và đặc biệt là các bộ sạc không lắp trên xe điện (off-board charger) – tức là các trạm sạc công cộng hay dân dụng mà chúng ta thường thấy.
- TCVN 13078-23; 24; 26; 27; 28; 29:2020: Một nhóm tiêu chuẩn quan trọng này được áp dụng cùng với IEC 61851-1:2010, tập trung đặc biệt vào các yêu cầu chi tiết cho trạm sạc điện một chiều (DC charging station) – còn gọi là trạm sạc nhanh DC. Các tiêu chuẩn này quy định mọi khía cạnh liên quan đến việc đấu nối dẫn điện trực tiếp đến phương tiện, bất kể nguồn điện đầu vào của trạm sạc là xoay chiều hay một chiều.
Tóm tắt tiêu chuẩn kỹ thuật trạm sạc:
3. Nếu không đạt các tiêu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam thì sẽ ra sao?
3.1. Mất an toàn kỹ thuật
- Nguy cơ cháy nổ, điện giật: Đây là mối lo ngại hàng đầu. Nếu không có quy định rõ ràng về cách điện, bảo vệ quá dòng, quá áp, hoặc chống rò điện, việc sạc xe điện có thể trở thành một mối hiểm họa thường trực. Người dùng có thể gặp tai nạn điện giật, và hệ thống sạc kém chất lượng dễ dàng gây ra chập điện, cháy nổ, đe dọa tài sản và tính mạng.
- Hư hại thiết bị: Dòng điện không ổn định, điện áp không phù hợp có thể làm hỏng pin xe điện, thậm chí là các hệ thống điện tử phức tạp của xe. Chi phí sửa chữa hoặc thay thế pin là cực kỳ lớn, gây thiệt hại nặng nề cho người tiêu dùng.
3.2. Thiếu tương thích giữa các hãng xe
- Các tiêu chuẩn sạc khác nhau: Xe điện của hãng này có thể không sạc được ở trạm sạc của hãng khác, hoặc tệ hơn là các trạm sạc không có chuẩn mực chung về đầu nối cổng sạc, công suất. Người dùng sẽ phải mang theo vô số loại dây sạc, bộ chuyển đổi, hoặc chỉ có thể sạc ở một số trạm nhất định, gây ra sự bất tiện cùng cực và làm mất đi tính linh hoạt của xe điện. Điều này cản trở sự hợp tác, tích hợp, và làm chậm quá trình phổ cập xe điện.
- Khó khăn trong đầu tư hạ tầng: Không có tiêu chuẩn chung, các nhà đầu tư sẽ băn khoăn trước quyết định rót vốn vào việc xây dựng mạng lưới trạm sạc vì không biết đâu là công nghệ hay chuẩn mực sẽ được chấp nhận rộng rãi, dẫn đến thiếu hụt nghiêm trọng hạ tầng sạc.
3.3. Hiệu suất kém và lãng phí tài nguyên
- Sạc chậm và không hiệu quả: Không có quy định về hiệu suất chuyển đổi năng lượng, các trạm sạc kém chất lượng sẽ tiêu hao nhiều điện năng hơn mức cần thiết, gây lãng phí tài nguyên và làm tăng chi phí vận hành.
- Gây nhiễu điện từ: Nếu các bộ sạc không tuân thủ tiêu chuẩn tương thích điện từ (EMC), chúng có thể phát ra hoặc bị ảnh hưởng bởi nhiễu, gây gián đoạn hoạt động của các thiết bị điện tử khác trong khu vực, thậm chí ảnh hưởng đến lưới điện quốc gia.
Như vậy các tiêu chuẩn dành cho trạm sạc xe điện tại Việt Nam năm 2025 mang ý nghĩa chiến lược trong việc xây dựng hạ tầng bền vững, an toàn và đồng bộ, thúc đẩy thị trường xe điện phát triển mạnh mẽ. Chúng không chỉ đảm bảo lợi ích cho người dùng và doanh nghiệp mà còn góp phần vào mục tiêu trung hòa carbon và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, việc sớm hoàn thiện chi tiết cho QCVN và các quy định liên quan (vị trí, PCCC, năng lượng) là cần thiết để tối đa hóa hiệu quả của các tiêu chuẩn này.
Tại S.TOUCH, chúng tôi luôn chú trọng xây dựng giải pháp trạm sạc xe điện theo quy trình tiêu chuẩn nghiêm ngặt mà nhà nước đề ra nhằm mang lại sự đảm bảo an toàn kỹ thuật, xây dựng một mô hình uy tín, chất lượng cho tương lai xanh. Liên hệ ngay với S.TOUCH thông qua hotline: 0912.210.210 hoặc để lại thông tin tại support@stouch.vn/ hello@stouch.vn để được tư vấn cụ thể hơn về sản phẩm.
Nguồn: https://luatvietnam.vn/cong-nghiep/tieu-chuan-viet-nam-tcvn-13078-1-2020-225878-d3.html
